Jordan Davis

Bike in Turku/Åbo

Ένας αδελφός στη Βαλτική

Πως το ζεστό αυτό γέρσιμό σου
σαν πλανήτης έχει
επιβάλει
το κρυφοκοίταγμά σου
σε μια υποπλοκή,
μήπως κρατάς
δυνάμεις για μια διαφωνία

ο κινητήρας ενός εφήμερου

ένα ηρεμιστικό
μ’ έκανε να παρατηρώ
τη σαβούρα και τους κρίνους

Αγάπη μου, άκου
το τραγούδι που σου τραγουδώ

Αυτοί οι αστείοι ήχοι είναι ερωτήσεις

Ακύρωσε ό,τι σχέδια κάνεις για κανένα υπνάκο,
θα ψάξουμε τα ρούχα
που είναι ριγμένα πάνω στα σκουπίδια

πληθυσμιακός έλεγχος σημαίνει
την εμπέδωση του πλούτου

Θέλω να πω ότι σε ακούω
σαν τη σύνθλιψη που καταρτίζει τον εναλλασσόμενο εαυτό μου

τη θλίψη σε ό,τι αφηγείται

(Μετάφραση Βασίλης Παπαγεωργίου.)

Eva Runefelt

Παιδική ηλικία

Γαλάζιο δωματίου, αυτό το γυάλινο παιχνίδι των γωνιών
Οι νυχτερινές σκηνές στις κόχες, το πιάνο με ουρά
διαμέσου των παιδικών χρόνων, σχεδόν σκοτάδι

(I ett förskingrat nu, 2007. Μετάφραση Βασίλης Παπαγεωργίου.)

Τζον Άσμπερυ / John Ashbery at 80

John Ashbery by Lo Snöfall

Στις 28 Ιουλίου 2007 ο Τζον Άσμπερυ κλείνει τα ογδόντα του χρόνια. Τα Χρώματα τον τιμούν δημοσιεύοντας την προσωπογραφία του ποιητή από τη Lo Snöfall και το πεζό ποίημα του Βασίλη Παπαγεωργίου (για πρώτη φορά στα Ελληνικά), το οποίο στοχάζεται την προσωπογραφία. Και τα δυο βρίσκονται στη συλλογή Handens blick (Το βλέμμα του χεριού), Ellerströms 1998. Δημοσιεύονται για πρώτη φορά επίσης δυο φωτογραφίες τραβηγμένες από τον Βασίλη Παπαγεωργίου στη Θεσσαλονίκη το 1997, τότε που η πόλη ήταν πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης. Στην πρώτη βλέπουμε τον Τζον Άσμπερυ με την ερευνήτρια Krystyna Mazur σε μπαρ της Προξένου Κορομηλά. Η δεύτερη δείχνει τον Τζον Άσμπερυ και τον Κέννεθ Κοκ μπροστά στο ξενοδοχείο Ηλέκτρα.

Den 28 juli 2007 fyller John Ashbery åttio år. Chromata hedrar honom med Lo Snöfalls porträtt av honom och med Vasilis Papageorgious prosadikt som är en betraktelse över porträttet. Båda återfinns i boken Handens blick, Ellerströms 1998. Här publiceras också för första gången två fotografier tagna av Vasilis Papageorgiou i Thessaloniki 1997, då staden var Europas kulturhuvudstad. I det första ser vi John Ashbery tillsammans med forskaren Krystyna Mazur på en uteservering i närheten av hotellet Electra Palace. Den andra bilden visar John Ashbery tillsammans med Kenneth Koch framför Electra Palace.

Ashbery and Krystyna Mazur in Thessaloniki

Τα μάτια του Τζον Άσμπερυ λάμπουν από προσήλωση. Προσήλωση σε μια θέληση που δεν θέλει. Μια τραγική θέληση που χαμογελά στο τραγικό. Το τραγικό: ειρωνεία που δεν είναι στραμμένη προς κάποιον. Μια ειλικρινής ειρωνεία, τόσο ειλικρινής όσο και η άβυσσος, τόσο ειρωνκή όσο και οι μεταμορφώσεις της αβύσσου. Η προσήλωση, η ειλικρίνεια, το τραγικό και η ειρωνεία προσφέρουν στην άβυσσο την ασπρόμαυρη μορφή της. Το πρόσωπο του Άσμπερυ ως άβυσσος. Το απροσμέτρητο βάθος της αβύσσου μετατρέπεται σε επακρίβεια στην κάθε λεπτομέρεια που το χέρι έχει δημιουργήσει. Η προσωπογραφία της αβύσσου: το απόκοσμο ως κοσμική κατάφαση.

John Ashberys ögon lyser av hängivenhet. Hängivenhet för en vilja som inte vill. En tragisk vilja som ler åt det tragiska. Det tragiska: en ironi som inte riktar sig mot någon. En ärlig ironi, lika ärlig som avgrunden, lika ironisk som avgrundens förvandlingar. Hängivenheten, ärligheten, det tragiska och ironin skänker avgrunden sin svart-vita gestalt. Ashberys ansikte som avgrund. Avgrundens omätliga djup blir till exakthet i varje detalj som handen har frammanat. Avgrundens avporträttering: det världsfrånvända som kosmisk bejakelse.

Ashbery and Koch in Thessaloniki 1997

Eva Runefelt

Φαιότητα

Greyness

Αυτό που αποπερατώνει εγκλείει
αποσπά και αποκλείει
υπολείπεται

    χιόνι, άσπρο
    είσαι ένα
    αυτό
    που ο άνθρωπος

δεν είχα κανένα λόγο να μιλώ
ώστε να μπορούν οι άλλοι να μ’ ακούν
συναναστρεφόμουν πράγματα που γερνούν αργά,
τη δυνατή άνοδο των ηλίανθων
και τ’ αγγλικά λουλουδάτα υφάσματα
Πέρασαν από δω λοβοί με χρυσά κουλούρια
πουδραρισμένα μάγουλα, τα μαύρα μαλλιά, τα χέρια της

Αυτοί που δεν αφήνω σε ησυχία
– όχι απολιθωμένοι αλλά πηχτοί,
η παράξενη νευρικότητά τους
τα πρώτα οχτώ χρόνια, το γλωσσοκοπάνημα
στο κεφάλι μου
Μια φαιότητα

Εγώ έξω
σου εσύ
μέσα μου

(I ett förskingrat nu, 2007. Μετάφραση Βασίλης Παπαγεωργίου.)

Dimitris Kalokyris

Urania och Naxa

Dimitris Kalokyris, Mouseio arithmon

Bara innan man fyllt tjugo och efter att man fyllt sextio älskar man.
När argumenten tar slut mobiliserar man nämligen kärleken.

Jag vet inte hur uran luktar, om det nu luktar, men hennes hals
luktade exakt så: uran. Således kallades hon Urania, men i norr
var hennes smeknamn Naxa. När hon lösgjorde håret frigjordes
hon från sin egen myt. Med håret uppsatt i en knut åldrades hon
i genomsnitt med tre år. När hon höll sig stilla visade hennes hud
utspridda tal på grund av en allergisk känslighet. Under många år har
många människor försökt vederlägga hennes myt eller åtminstone
komma underfund med den genom att addera och dividera talen,
men förgäves. Talens summa, sade man, har med vulkanutbrott på
Java att göra. Produkten med spannmålsodling. Hur allt detta gick till
är jag inte i stånd att berätta för er.

Suetonius nämner att kejsar Caligula – vars namn härstammar
från ordet caliga, militärkänga – arrangerade tävlingar i Lugdunum i
grekisk och latinsk retorik. De besegrade hade tvingats komponera
långa lovtal till segrarna, men om de var förskräckliga talare tvingades
de sudda ut sina texter med tungan, annars slängdes de i floden. Ve
de besegrade!

Samma taktik tillämpades också av Naxas olika beundrare som
ständigt envisades att sudda ut talen med tungan, suga in kvadratrötter,
ägna sig åt att dra in logaritmer, känna på mångsiffriga decimaltal,
tills den begärliga slutsatsen skulle utstrålas och kastas högt upp, men
ack! Vare sig man räknade med en blyertspenna eller med fingrarna
var det imaginära tal som segrade och blåste upp detta lingvistiska
problem. Bland de intresserade utmärkte sig kirurger, lingvister,
kliande kiliaster, skulptörer naturligtvis, galopperande poliser eller
tillfälliga passagerare. Å andra sidan var kanske alla de människor
som trängdes i hennes livs lilla mulna vardagsrum inget annat än en
enda person. Vilken? Låt oss ignorera denna fråga tills vidare.

På sitt rum odlade hon en jordgubbsplanta i en lerkruka, och för
att förhindra hårväxt lät hon på ett lädersnöre hänga en pytteliten
stjärna av elfenben runt sin hals. Och precis som romarna uppfattade
man ödsligheten hon lämnade efter sig som frid. Likt ekot var hennes
öde att aldrig tala först, och när de andra talade kunde hon inte vara
tyst.

Det påstods att hon själv målade de berömda talen med
karamellfärg eller choklad, och att hon valde decimaltalens längd, så
att den var omvänt analog med den förväntade toleransens kvot och
direkt analog med den eftersökta njutningens.

Eftersom man kan säga att hon hade varit kunskapstörstande
och ägde ett öppet sinne för nya idéer, skulle hon mycket väl kunna
utvecklas till domkyrkopräst eller artilleriöverste, om det varit tillåtet
för vackra kvinnor att göra karriär i dessa populära yrken. Men hon
blev aldrig förälskad i någon, ty när hon kammade sig störde hon sin
biologiska kalender, och hennes ålder, som alltid svävade under den
verkliga gränsen, kunde aldrig fastställas exakt. Och varje gång hon
tittade sig i spegeln för att bättra på sminket eller läppstiftet ropade
hon med fruktan för demiurgen till sig själv: ”Herre Gud!”

Hon har aldrig existerat, men hon försökte förtvivlat att göra
det. Så många människor som hur som helst existerar, är de kanske
bättre?

(To mouseio ton arithmon, Siffrornas museum, 2001. Översättning Michael Economou och Vasilis Papageorgiou. Texten ingår i en antologi med de grekiska prosaförfattarna Dimitris Kalokyris, Klairi Mitsotaki, Dimitris Nollas, Elena Penga och Thanasis Valtinos: Gräset doftar starkt. Fem samtida grekiska prosaister. Växjö University Press 2009.)

Erik Johan Stagnelius, 1793-1823

Stagnelius hus i Kalmar

Το σπίτι του Σταγκνέλιους στο Κάλμαρ

Στη σήψη

Σήψη, σπεύσε, αγαπημένη μου νύφη,
να στρώσεις το μοναχικό μας κρεβάτι!
Απαρνημένος από τον κόσμο και τον Θεό
μόνο εσένα έχω ελπίδες να μου δίνει.
Γρήγορα, στόλισε το δωμάτιό μας – σε μαυροντυμένο
νεκροκρέβατο πάνω
αναστενάζοντας ο εραστής σου στην κατοικία σου θα φτάσει.
Γρήγορα, στρώσε το νυφικό μας κρεβάτι που η άνοιξη
με γαρίφαλα θα ράνει.

Τρυφερά το λάγνο μου σώμα στον κόρφο σου κλείσε
και τη θλίψη μου στην αγκαλιά σου πνίξε!
Τη σκέψη μου και τα αισθήματά μου
στα σκουλήκια μοίρασε
και τη φλεγόμενη καρδιά μου στάχτη κάνε.
Ω κόρη, πλούσια είσαι – για προίκα μου δίνεις
τη μεγάλη, την πράσινη γη.
βασανίζομαι εδώ πάνω, αλλά εκεί κάτω μαζί σου
ευτυχισμένος θα είμαι.

Στης ηδονής τη γλυκιά, μαγευτική πνιγηρότητα
ακολουθήστε μας μαυροφόροι παράνυμφοι.
Καμπάνες ηχούν και διαλαλούν τον υμέναιό μας,
και χλωρές κουρτίνες μας καλύπτουν.
Όταν οι θύελλες θα επικρατούν στους ωκεανούς,
όταν η φρίκη στη ματωμένη γη θα κατοικεί,
όταν θα μαίνονται οι έχθρες, εμείς οι δυο θα ληθαργούμε
σε γαλήνη χρυσή.

(Μετάφραση Βασίλης Παπαγεωργίου.)

Lars Elleström

Lars Elleström, cover

(patti smith)

Όταν σταματώ στη γέφυρα
για να κατουρήσω στη λίμνη
από σεβασμό προς το νερό
από το οποίο κάποτε πιθανώς προήλθαμε
σκέφτομαι το τραγούδι της Πάττι Σμιθ
Pissing in a River. Η λίμνη
βέβαια δεν είναι ποτάμι
αλλά έστω. Μου αρέσει
η Πάττι Σμιθ και μου αρέσει
να κατουρώ έξω
από σεβασμό προς ό,τι
έπλασε ο καλός Θεός. Κατά τ’ άλλα
ο καλός Θεός έπλασε και τον κλέφτη
που πέρσι έκανε διάρρηξη στο αυτοκίνητό μου
και μεταξύ άλλων πήρε και το Radio Ethiopia.
Εύχομαι να του αρέσει του κλέφτη η Πάττι Σμιθ
και να του αρέσει να κατουρά από γέφυρες.
Υποθέτω ότι πρόκειται για άντρα
επειδή είναι πολύ δύσκολο για τις γυναίκες
να κατουρούν από γέφυρες. Και υποθέτω
ότι η Πάττι Σμιθ
που παρ’ όλα αυτά είναι ποιήτρια
δεν κατουρά ποτέ στο ίδιο ποτάμι
δυο φορές.

(Om det är så, 2004. Μετάφραση Βασίλης Παπαγεωργίου.)